آونگ خاطره های ما

دیشب گذرم افتاد طرفهای محله ی پایین

 تو نَمیدُنی دِ اُن  مَلّّه چه اُمد به سَرُم  to namidoni de on malla che omad be sarom

تو نمی دونی توی اون محله چه به سرم آمد

چینی داشتم را میرفتم آمّا تو چُرت و خیال  chini daashtom raa miraftom aamma too chort o khiaal

همچی داشتم راه می رفتم اما توی فکر و خیال بودم

که به یه دَفَه توی دیم زنی افتاد نظرُم  ke be ye dafa tooye Dim e zani oftaad nazarom

که یکمرتبه چشمم افتاد به چهره ی زنی

دو لُواش پنداری بود کارخُنه ی قند و نُبات do lo"aash pendaari bood kaarkhoneye ghand o nobaat

دوتا لبهاش گویی کارخانه ی قند و نبات بود

که از ِش ر ِخت بدامن همه قند و شکرُم  ke azesh rekht be daaman hameh ghand o shekarom

که از آن   دامانم پر از قند و شکر شد

بسکه غِنجین و فِر ِنجین بود وچُتّ چُتّ را میرفت  baskeh Ghenjin o Frerenjin bood o chott chott raa miraft

از بس که آرایش و بزک کرده بود  ( چُتّ  چُتّ در اینجا  به معنای با وقار راه رفتنه )

دل مُو اُ شُدُ  تُو کِردُم و خُل شد کمرُم del e mo ow shod o tow  kerdomo khol shod kamarom

دلم آب شد ،تب کردم ، کمرم خمیده شد

وسمه ی خسّ و مسّی بَسّه و سُرخُو مالیده  vasmehye khass o massi basseh o sorkhow  maalida

وسمه ی خیلی غلیظی مالیده بود و سرخاب هم  

که از اُن وسمه و  سُرخُو هَمَشا خون جگرُم  ke az on vasmeh o sorkhow hamashaa khoon jegarom

که از دیدن آن وسمه و سرخاب همه ش  جگرم  خونه

با چنین خشّ و فشّ و غَمزَه و غَلبیرَه و ناز  baa chenin khesh o fesh o ghamzeh o ghalbireh o naaz

( خش و فش = صدایی که از دامن  تافته و... بلند می شود ) غمزه و غلبیره و ناز = عشوه )

عشوه ای کِرد و نهان شد چو پری از نظرُم  eshvehee kerd o nahaan shod cho Pari az nazarom

....

وَخیزادُم پا پَتی با سر کَلّ گورگه کُنُن   vakhizaadom paa pati ba sar e kal gourga konon

پا شدم  گریه کنان با پای برهنه و بدون اینکه کلاه بر سرم بگذارم 

رفتُم و گُفتُمش ای خاک دَرِت تاج سرُم  rafto o goftomesh ey khaak e daret taaj e sarom

....

چینی چینی را نرو ناز ناکُن عشوه ناپاش  chini chini raa naro naaz naakon eshva naapaash

چینی = همچین

که از اطوار قشنگ تو می ترسُم بمیرُم  ke az atvaar e ghashang e to mitarsom bamirom

....

دیمِشا رو بِدُما کِردُ و بگفت وُی تو کی یی؟  Dimeshaa roo be doma kerd o bagoft voy ! to kieie

صورتش را برگرداند عقب و گفت واه! تو کی هستی؟

چه میگی رد شو دَم ِ شُمی از ای رهگذرُم che migi rad sho  dam e shomi az ee rahgozarom

چی میگی ؟ برو کنار از جلوی راهم این سر شبی

خُو دیدی خیر باشَه ،سَف کردی   khow didi ? kheyr baasha saf kerdi

خواب دیدی خیره ! اشتباه گرفتی ( سف = سهو )

گر ماخوای لاس بزنی تو ، نه ز اَل ِ دَدَرُم  gar maakhaay laas bazani to na ze al e dadarom

 اَل ِ دَدَرُ = اهل هرزه گردی نیستم

گُفتُمش گپّی نا گفتُم !خانم بد میگی چکا؟ goftomesh gappi naagoftom khaanom bad migi cheka

به او گفتم من که حرفی نزدم چرا تند جواب میدی؟

گپ زدن خُو قَدَغَن نی، ماخوام اَوال بگیرُم  gap zadan kho ghadaghan ni maakhaam avaal bagirom

حرف زدن که ممنوع نیست خب می خواستم از احوالت جویا بشم

د ِ کُدُم مَلّه می نیشی؟ کُجایَه آغِلِتُن ؟ de kodom malla minishi ? kojaaya aagheleton

کدام محله می نشینی ؟ حیاطتان کدام است؟

گفت ، ماخوای چُو کُنی ؟ رد شو و ول کُن تا برُم  goft maakhaay chokoni ? rad sho o  vel kon ta barom

گفت برای چی می خوای ؟ برو کنار تا برم

آغِلُ و خُونه کجا ؟ گرگ کجا لُونَه کجا؟  aaghel o khona koja ?! gorg koja lona koja

حیاط و خانه ام کجا بوده ؟ مگر گرگ لانه داره؟

شُوَرُم مُردَه ، والله به خدا در بدرُم  shouarom morda vaalla be khoda dar bedarom

شوهرم مرده و به خدا در بدر شدم

مُو دلُم سُخت بَرَش ،رفتُمُ و یاواش گفتُم  mo delom sokht barash raftom o yaavaash goftom

دل من براش سوخت رفتم و آروم به او گفتم

مُو تُونا خیلی ماخوام چونکه میگی بی شُوَرُم mo tonaa kheyli maakhaam chonke migi bi shouarom

من تو را خیلی دوست دارم چونکه شوهر نداری

تو به ایی جُنَه زنی حیفَه که وِیلُن بامُنی  to be ee jonazani heyfa ke  veylon baamoni

زنی به جوانی تو حیفه که آواره باشه/ جُنه زن = زن جوان

شُو مونا صیغهَ، تا، جات باشه روی سرُم  sho mona sigha ta jaat baasha rooye sarom

صیغه ی من بشو تا روی سر بگذارمت

چونکه بَشنید چنین خیلی بدِش اُمد و گفت  chonke bashnid chenin kheyli badesh aamad o goft

........

وُی ! چه گپّا میزنی؟ خاک به سرُم خاک به سرُم ! voy che gapaa mizani khaak be sarom khaak be sarom

واه ! چه حرفها می زنی ؟ خاک بر سرم

وُی الهی  بَری ای مرد که آتیش بَگیری  voy elaahi bari ey mard ke aatish bagiri

وای ،امیدوارم که آتش بگیری مرد

که ز ِ گپّ تو دلُم سُخت و کباب شد جگرُم  ke ze gapp e to delom sokht o kabaab shod jegarom

که از حرفهای تو دلم سوخت ..

مُو کجا صیغه رُوی ؟ وُی مَگَم مُو .... شدم ؟! mo koja sigharovi voy magam mo ....shodam

من کجا و صیغه شدن کجا؟

که بَشُم صیغه ی تو ؟! بَل تا بَرُم بَل تا بَرُم ke bashom sigheye to bal ta barom bal ta barom

که صیغه ی تو شوم ؟ بگذار یرم

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ (   این مصرع فیلتر گذاری  شد با اجازه ی حُضّار !)

ناماخوام صیغه نَمی شُم د ِبَرو از نظرُم naamaakhaam sigha namishom de baro az nazarom

نمی خوام صیغه نمی شم از جلوی چشمم دور شو

گُفتُم إی خانم تو راسّ میگی آمّا به خدا goftom ey khaanom to raas migi aammaa be khoda

گفتم خانم تو راست می گویی اما

مُو، ز ِ تو سیر نمی شُم تا که نَخُفتی به بَرُمmo ze to sir namishom taa ke nakhofti be   barom

.............

ها نشینُم وَخیزُم ،هر شُو طُمّ دار طُمّ دار  haa neshinom vakhizom har show tommdaar tommdaar

وخیزم = بلند شوم . طُمّ دار = مزّه دار . خوش طعم

اینجوری خوب جوری نی ،تا تو بیایی مُو بَرُم  injoori khoob joori ni ta to biaaee mo barom

این که خوب نیست تا ترا ببینم بروم

گفتُمِش نِلخ ِ تو خانم شویی چَندَه ؟ goftomesh nelkh e to khaanom shoee chanda

نلخ = نرخ

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ( سروران گرام  ، شدم سانسورچی وزارت ارشاد ! )

گفتُمِش اسم آقاتا بلدی ؟ گفت بله goftomesh esm e aaghaate baladi ? goft bale

گفتم اسم پدرت را بلدی؟

دختر ایل بیگی ِ زن جَلَب ِ سگ پدرُم  dokhtar e eelbegi e zan jalab e sag pedarom

جلب = بد جنس

ای نظام الشّعرا یاوَه و افسانه ناگو  ey nezaamoshoara yaaveh o afsaana naagoo

که مُو ایی گپّای مفت تو به یه جُو نَخَرُم .  ke mo ee gappaaye moft e to be ye jow nakharom

که من این حرفهای مفت را به جُوی نمی خرم

شعر از نظام الشعرا عراقی

فریدون فرخزاد :

تو حساب خوشگلیت از همه خوشگلا جداست